ABC Spółek Akcyjnych - czyli minimum  prawa dla inwestorów giełdowych

     Forma prawna to jeden z niewielu elementów, który łączy wszystkie spółki giełdowe. Z tego względu warto zapoznać się z podstawowymi informacjami na temat spółki akcyjnej. Dowiedz się ilu członków zarządu musi liczyć taka spółka, ile wynosi minimalny kapitał zakładowy na jej założenie oraz ile praw do głosu dają poszczególne typy akcji...

Krótkie wprowadzenie ...

Spółka akcyjna jest jedną z dwóch spółek kapitałowych w Polsce (obok spółki z ograniczoną odpowiedzialnością). Należy podkreślić, że zarówno spółki osobowe (spółka jawna, partnerska, komandytowa oraz komandytowo-akcyjna) jak i spółki kapitałowe, działają w Polsce na podstawie Kodeksu Spółek Handlowych - tam znajdziesz więc odpowiedź na wszystkie nurtujące Cię pytania z tego zakresu.

Spółka akcyjna

Spółkę akcyjną charakteryzują udziały subskrybowane w postaci akcji. Każdy akcjonariusz (osoba, która nabyła chociażby 1 akcję) jest więc w pewnej części współwłaścicielem takiej spółki. Do założenia spółki  akcyjnej wymagana jest przynajmniej 1 osoba, oraz minimalny kapitał zakładowy w wysokości 100 tys. zł. Należy zaznaczyć, że nie każda spółka akcyjna musi być notowana na giełdzie. Jedynie spółki publiczne, które zdecydowały się na sprzedaż część swoich udziałów podmiotom niezależnym na giełdzie, nazwać możemy spółkami giełdowymi.

Prawa akcjonariuszy

Posiadając chociażby 1 zwyczajna akcję, którejkolwiek ze spółek aukcyjnych, musisz być świadomy swoich praw:


Prawa majątkowe

- prawo do dywidendy

- prawo do udziału w majątku likwidowanej spółki

- prawo poboru akcji

Prawa korporacyjne

- prawo do uczestniczenia w walnym zgromadzeniu

- prawo głosu na walnym zgromadzeniu

- prawo zaskarżania uchwał

prawo do informacji

- prawo do oceny funkcjonowania organów zarządzających


Rodzaje akcji

Akcje zdematerializowane - Są to papiery wartościowe istniejące jedynie w postaci zapisu komputerowego (brak formy materialnej).

Akcje imienne - Są to akcje, w których za akcjonariusza uznaje się wyłącznie osobę wymienioną w akcji z imienia i nazwiska.

Akcje na okaziciela - Są to akcje, w przypadku których za akcjonariusza uważa się posiadacza tego rodzaju akcji (nie są w żaden sposób oznakowane i mogą być dowolnie zbywane).

Akcje zwykłe - Są to akcje, które nie zostały w żaden sposób uprzywilejowane.

Akcje uprzywilejowane - Dają one posiadaczowi więcej uprawnień niż posiadają osoby posiadające akcje zwykłe. Wszystkie akcje uprzywilejowane, za wyjątkiem akcji niemych (mowa o nich w dalszej części materiału) powinny być imienne. Należy zaznaczyć, że na jedną akcję uprzywilejowaną, nie może przypadać więcej niż dwa głosy na Walnym Zgromadzeniu. Uprzywilejowanie w zakresie dywidendy, może dać posiadaczowi wyższą dywidendę - ale nie wyższą niż 150% dywidendy wynikającej z akcji zwykłej.

Akcje nieme - Są to specjalne akcje uprzywilejowane w zakresie dywidendy, wobec których może być wyłączone prawo głosu na Walnym Zgromadzeniu.

Organy spółki akcyjnej

Zarząd - Jest to obligatoryjny organ w każdej spółce akcyjnej. W skład zarządu mogą wchodzić uprawnione osoby fizyczne (niekoniecznie akcjonariusze).  W skład zarządu musi wchodzić przynajmniej 1 osoba - przy czym ich maksymalna liczba nie została określona. Członkowie Ci są powoływani i odwoływani przez radę nadzorczą. Członkowie zarządu posiadają prawo do reprezentowania spraw spółki i prowadzenia jej spraw, jeśli natomiast spółka będzie prowadziła sprawę z którymś z członkiem zarządu, spółkę reprezentować będzie rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany poprzez uchwałę walnego zgromadzenia.

Rada nadzorcza - Tak jak zarząd, jest to również organ obligatoryjny w każdej spółce akcyjnej. Najważniejszym zadaniem RN (Rady Nadzorczej), jest sprawowanie nadzoru nad funkcjonowaniem spółki, ocena sprawozdań finansowych itp. Rada w każdej spółce akcyjnej musi składać się co najmniej z trzech - a w spółkach publicznych co najmniej z 15 członków. 

Walne zgromadzenie - Walne zgromadzenie, to organ, w skład którego wchodzą wszyscy jej akcjonariusze (współwłaściciele spółki). Każdy mający chociażby 1 akcje danej spółki, ma więc prawo do uczestniczenia i głosowania w owym zgromadzeniu. WZ odbywa się w terminie 6 miesięcy po upływie każdego roku obrotowego. Istnieją również przypadki, w których powoływane jest nadzwyczajne walne zgromadzenie, m.in. gdy rozważany jest zakup przez spółkę akcji własnych, czy rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki i sprawozdania finansowego za rok ubiegły.

Dodatkowe pojęcia:

* Buy-back - jest to wykup akcji własnych przez spółkę w celu ich umorzenia. Chociaż Kodeks Spółek Handlowych (Art. 362. § 1), wyraźnie zabrania skupu akcji własnych - to zakup w celu ich umorzenia, jest jednym z kilku odstępstw od tego zakazu. Buy-back jest bardzo często stosowany przez spółki (głównie na zachodzie) i dobrze interpretowany przez akcjonariuszy, gdyż skupując akcje własne, spółka zwiększa na nie popyt - przez co ich cena rośnie. Z tego względu może być to alternatywa wypłaty tradycyjnej dywidendy. Buy-back może być również formą obrony spółki przed wrogim przejęciem.

Write a comment

Comments: 6
  • #1

    Nick (Friday, 04 August 2017 09:27)

    Co znaczy zakup akcji w celu ich umorzenia?

  • #2

    Dejn (Friday, 04 August 2017 09:32)

    umorzenie akcji to likwidacja praw w nich zawartych. Inaczej jest to unieważnienie akcji.

  • #3

    Nick (Friday, 04 August 2017 09:49)

    W takim razie dlaczego, gdy firma umorzy akcje, zwiększa to popyt na nie. Trochę nie rozumiem, dlaczego wykup akcji własnych świadczy pozytywnie o sytuacji spółki?

  • #4

    Dejn (Friday, 04 August 2017 09:59)

    jeśli masz 100 akcji i każda kosztuje 100 zł to łącznie spółka jest wyceniana na 10 000 zł, jeśli spółka umorzy 50 akcji, to spółka dalej musi być wyceniana na 10 000 zł (wszak to jej wartość rynkowa), więc cena jednej akcji wyniesie 10 000 zł/50 = 200 zł (wzrost proporcjonalny do odsetka akcji umorzonych). Cena rynkowa akcji się nie zmieni, ale spadnie liczba akcji - zatem cena wzrasta. Dlatego też, niektóre spółki stosują umorzenia akcji własnych jako alternatywa do wypłaty dywidendy.

  • #5

    Nick (Friday, 04 August 2017 10:23)

    Dzięki!
    Czy ta alternatywa do dywidendy polega na tym, że posiadacz akcji poczeka, aż cena wzrośnie znacząco i sprzeda wówczas akcje osiągając zysk? Akcjonariusz dostając dywidendę nadal może mieć akcję, a w tym przypadku, również osiągnie zysk, tylko, że będzie musiał pozbyć się akcji. Czy dobrze tę alternatywę do dywidendy?

  • #6

    Dejn (Friday, 04 August 2017 10:27)

    Dokładnie- umorzenie to zysk wynikający ze wzrostu ceny akcji po jej zbyciu, natomiast zysk z dywidendy może być długoterminowy (utrzymujesz papiery w długim okresie).