Ilościowe mierniki efektywności funduszy inwestycyjnych

     Ocena funduszy inwestycyjnych jest pomocna w procesie selekcji najefektywniejszych i najlepiej zarządzanych funduszy. Proces ten może przebiegać na kilku płaszczyznach z wykorzystaniem złożonych wskaźników porównawczych, które pomagają określić silne i słabe strony funduszu względem benchmarku.

    Podstawowym i jednym z łatwiejszych do obliczenia wskaźnikiem ilościowym służącym ocenie funkcjonowania funduszy inwestycyjnych jest średnia oczekiwana stopa zwrotu z funduszu.

1) Średnia oczekiwana stopa zwrotu z funduszu - Jest to inaczej średnia historyczna stopa zwrotu z danego okresu. Przykładowo może to być średnia stopa zwrotu ujmowana w miesięcznych interwałach z okresu 5 lat. Oczywiście im wyższa średnia stopa zwrotu z funduszu tym lepiej - gdyż można spodziewać się podobnych zysków w przyszłości. Odmianą tego wskaźnika jest Oczekiwana dodatkowa stopa zwrotu z funduszu.

2) Oczekiwana dodatkowa stopa zwrotu z funduszu - Do jej obliczenia wymagane jest ówczesne określenie średniej oczekiwanej stopy zwrotu z funduszu. Jest to inaczej różnica średniej stopy zwrotu z funduszu i średniej stopy zwrotu z benchmarku (średnia stopa zwrotu pozostałych podobnych funduszy inwestycyjnych). Pozytywnie ocenia się fundusz, dla którego oczekiwana dodatkowa stopa zwrotu jest większa od 0 - oznacza to, że fundusz radzi sobie lepiej niż inne konkurencyjne fundusze.

3) Odchylenie standardowe stóp zwrotu z funduszy - O tym jak policzyć odchylenie standardowe nieco więcej napisałem tutaj. Obecnie odchylenie liczy się za pomocą programów kalkulacyjnych - np. MS Excel. Jest to miara zmienności - jej wysoki poziom oznacza że stopy zwrotu z funduszu cechują się dużym ryzykiem inwestycyjnym.

4) Współczynnik beta stóp zwrotu do benchmarku - Współczynnik beta, o którym więcej napisałem tutaj, wyraża wrażliwość stóp zwrotu danego funduszu inwestycyjnego, względem benchmarku (bazy odniesienia, którą najczęściej są inne- podobnego rodzaju fundusze). Wysoki współczynnik beta (powyżej jedności) oznacza, że fundusz cechuje się wysokim ryzykiem systematycznym, gdyż spadek stóp zwrotu benchmarku statystycznie powoduje jeszcze większy spadek stóp zwrotu danego funduszu.

 

      Oprócz podstawowych mierników, wykorzystywane są inne - nieco bardziej złożone mierniki ilościowe efektywności funduszy inwestycyjnych, do których zaliczamy m.in.:

5) Tracking Error - Czyli różnica odchylenia standardowego z funduszu względem odchylenia standardowego stóp zwrotu z benchmarku. Wskaźnik ten pozwala na ocenę tego, w jakim stopniu dany fundusz jest zbliżony do innych w podobnej kategorii. Im niższy poziom wskaźnika, tym dany fundusz bardziej zbliżony jest do benchmarku.

6) Information Ratio - Bardzo często wykorzystywany wskaźnik, który jest stosunkiem dodatkowej stopy zwrotu z funduszu (ponad benchmark) do odchylenia standardowego dodatkowej stopy zwrotu z funduszu. Przyjmuje się, że fundusz radzi sobie dobrze, gdy wskaźnik IR osiąga wartości powyżej 0,5. Wartości powyżej 0,75 uważane są za bardzo dobre, natomiast wartości powyżej 1 za znakomite.

 

     Oprócz tego, do pomiaru efektywności funduszy inwestycyjnych bardzo często wykorzystuje się trzy podstawowe wskaźniki:

7) Wskaźnik Sharpe'a - Jest to stosunek dodatkowej stopy zwrotu z funduszu do jego odchylenia standardowego. Od wskaźnika Information Ratio różni się wyłącznie sposobem liczenia dodatkowej stopy zwrotu, gdyż w przypadku wskaźnika sharpe'a jest ona definiowana jako różnica oczekiwanej stopy zwrotu z funduszu i stopy zwrotu wolnej od ryzyka. Zaleca się jak najwyższy poziom tego wskaźnika, jego ujemna wartość oznacza, że fundusz osiąga niższą stopę zwrotu niżeli stopa zwrotu wolna od ryzyka.

8) Wskaźnik Treynora - Czyli swoistego rodzaju odmiana wskaźnika Sharpe'a, w którym zamiast odchylenia standardowego za mianownik (wykładnik ryzyka) przyjmuje się współczynnik beta.

9) Wskaźnik Jensena - Jeden z najbardziej złożonych wskaźników do pomiaru efektywności funkcjonowania funduszy inwestycyjnych. Jest to różnica oczekiwanej stopy zwrotu z funduszu oraz tzw "stanu równowagi" obliczanego za pomocą modelu CAPM. Cały wzór na wskaźnik Jensena będzie więc kształtować się następująco: R-[Rf*Beta-(Rm-Rf)]. Gdzie:

R - Oczekiwana stopa zwrotu

Rf - Stopa zwrotu wolna od ryzyka

Rm - Stopa zwrotu z rynku

Przykładowa ocena efektywności funkcjonowania funduszy inwestycyjnych

     Załóżmy, że mamy do czynienia z dwoma Funduszami Inwestycyjnymi Akcji Europy Wschodzącej - Funduszem X oraz Funduszem Y- Benchmarkiem będą pozostałe fundusze Akcji Europy Wschodzącej. W poniższej tabeli określone zostały (wymyślone) miesięczne stopy zwrotu danych funduszy.

Wymyślone fundusze inwestycyjne

     Na podstawie powyższych danych, obliczone zostały opisane w artykule wskaźniki do oceny efektywności funkcjonowania funduszy inwestycyjnych.

Analiza funduszy inwestycyjnych

     Interpretując powyższe wskaźniki możemy stwierdzić, że Fundusz X charakteryzuje się zdecydowanie wyższą oczekiwaną stopą zwrotu niżeli fundusz Y oraz benchmark. Chociaż fundusz Y osiąga dodatnią - to jednak niższą niżeli "standardowa" stopę zwrotu (o 1%). Odchylenie standardowe oraz współczynnik beta sugerują, że fundusz X cechuje się wyższym ryzykiem inwestycyjnym, niżeli bardziej stabilny ale osiągający gorsze wyniki fundusz X - taki stan rzeczy jest jednak zgodny z podstawowymi zasadami inwestowania, zgodnie z którymi wyższym zyskom zawsze towarzyszy wyższe ryzyko inwestycyjne. Na podstawie wskaźnika Information Ratio możemy stwierdzić, że fundusz X radzi sobie znakomicie (wynik wskaźnika powyżej jedności). Gorzej jest natomiast z funduszem Y, który osiąga ujemną wartość wskaźnika. Podobny stan rzeczy ma się do wskaźnika Sharpe'a oraz wskaźnika Treynora, który potwierdza, że fundusz Y osiąga gorszy wynik, niż wynik z instrumentów finansowych wolnych od ryzyka, np. bonów skarbowych lub obligacji Skarbu Państwa (na poczet analizy stopa wolna od ryzyka została przyjęta na poziomie 4%).

Write a comment

Comments: 0