Wpływ kursu walutowego na funkcjonowanie przedsiębiorstw

     Bardzo istotną lecz równie często pomijaną częścią analizy makrootoczenia przedsiębiorstwa jest kurs walutowy. Kurs ten jest inaczej ceną równowagi, po której dokonywane są transakcje wymienne pomiędzy dwiema walutami krajowymi na rynku walutowym. W niniejszym artykule postaram się sprecyzować jego znaczenie odnośnie funkcjonowania przedsiębiorstw.

Mówiąc o kursie walutowym warto wyodrębnić dwa jego rodzaje (kurs płynny oraz sztywny) a także zdefiniować podstawowe pojęcia, bezpośrednio powiązane z kursem walutowym.

Kurs płynny, jest kursem walutowym ustalanym przez relacje popytu i podaży na rynku, natomiast kurs sztywny, jest odgórnie ustalany przez rządu państw - ponadto jest on niezmienny w dłuższych okresach. Inaczej kursem sztywnym możemy określić stały stosunek danej waluty względem innej. Najważniejszymi pojęciami w zakresie ustanawiania i zmiany wartości danej waluty względem innej są:

Aprecjacja - będąca wzrostem wartości danej waluty, względem innej. Aprecjacja występuje w przypadku istnienia kursu płynnego. Przykładowo wzrost wartości notowań pary walutowej EUR/PLN z 4 do 4,2 nazwać możemy aprecjacją euro względem złotego.

Deprecjacja - Jest przeciwieństwem aprecjacji, czyli spadkiem wartości danej waluty względem innej, na wskutek relacji popytu i podaży (płynny kurs walutowy). Korzystając z poprzedniego przykładu wzrost wartości notować pary walutowej EUR/PLN z 4 do 4,2 nazwać możemy również deprecjacją złotego względem euro.

Dewaluacja - Jest natomiast obniżeniem oficjalnej ceny waluty danego kraju wyrażonej w innych walutach lub w złocie.  Od deprecjacji różni się tym, że w przypadku dewaluacji cena obniżona jest odgórnie przez rządy danych państw, natomiast na deprecjacje danej waluty wpływa działanie mechanizmu rynkowego (relacja popytu i podaży). Dewaluacja występuje na rynku tylko w przypadku funkcjonowania tzw. kursów stałych.

Rewaluacja - To przeciwieństwo dewaluacji, czyli ustawowe podniesienie kursu waluty w systemie stałego kursu walutowego.

 

Wpływ kursu walutowego na przedsiębiorstwo

     Kurs walutowy odgrywa ogromne znaczenie na funkcjonowanie przedsiębiorstw. Mowa tutaj głównie o tych spółkach, które swoje produkty i/lub usługi sprzedają również poza granicami jednego kraju lub skupują materiały itp. od zagranicznych dostawców. Warto dodać, że w przypadku spółek działających aktywnie poza granicami jednego kraju konieczna staje się szersza - obejmująca przynajmniej dwa kraje analiza makrootoczenia.

       Przykład praktyczny: załóżmy, że polski eksporter sprzedaje swoje jabłka za granicę do Niemiec. Jeśli przed wymianą kurs EUR/PLN (np. równe 4) zostanie bez zmian, to eksporter może bez żadnych konsekwencji sprzedać swoje jabłka. Jeśli natomiast euro ulegnie deprecjacji względem złotego (np. do 3,8) to polski eksporter STRACI na tej transakcji. Osiągnie on dodatkowy zysk, gdy w chwili transakcji złotówka będzie jak najsłabsza względem euro - gdyż realnie, w przeliczeniu na euro niemiec zapłaci mu więcej. Proporcjonalnie odwrotnie ma się sprawa w stosunku do importera polskiego, który ściąga z niemiec materiały. Dla importera aprecjacja złotego oznaczać będzie dodatkowy zysk, gdyż w przeliczeniu na euro będzie on musiał zapłacić kontrahentowi realnie mniej. Importer poniesie jednak stratę, gdy kurs złotego osłabi się. Warto więc zapamiętać podstawowe zależności dotyczące wymiany zagranicznej przedsiębiorstw. Umocnienie się złotego względem innej waluty stanowić będzie zysk dla polskiego importera oraz stratę dla eksportera, osłabienie się polskiej waluty - dokładnie odwrotnie.

Jak ocenić sytuację danego przedsiębiorstwa pod względem handlu zagranicznego?

     Ważną kwestię stanowić będzie w tym przypadku stabilność danej pary walutowej na rynku. Przykładowo analizując krajową spółkę akcyjną "XYZ", która sprzedaje swoje towary zachodnim sąsiadom warto zwrócić uwagę na stabilność kursu walutowego EUR/PLN. Jego częste i gwałtowne zmiany (odchylenia) mogą zwiększyć ryzyko funkcjonowania spółki XYZ, gdyż jej dochód nie zawsze będzie zdeterminowany przez jej podstawową działalność, lecz także przez kształtowanie się poziomu kursu walutowego, który może przynieść niespodziewaną stratę. Na tym etapie warto zapamiętać, że wszystkiego rodzaju straty/zyski wynikające z różnic kursowych w handlu międzynarodowym będą ujmowane w rachunku zysku i strat pod kategorią "zysk/strata z działalności finansowej". Obserwując więc często odnotowywane straty spółki w tej kategorii powinniśmy bliżej przyjrzeć się jej transakcją zagranicznym i stosunkowi waluty krajowej do waluty głównych kontrahentów analizowanej spółki.

     Dodatkowym atutem dla przedsiębiorstwa może być również efektywne wykorzystanie strategii hedgingowych, mających uchronić spółkę przed niepożądanymi zmianami kursu walutowego na rynku i wynikającym z tego zagrożeń poniesienia straty. Strategie hedgingowe opierają się w głównej mierze na wykorzystaniu instrumentów pochodnych, takich jak kontrakty terminowe czy opcje do zabezpieczania się przed ryzykiem kursowym. Przykładowo, eksporter obawiający się aprecjacji waluty krajowej względem USD, może otworzyć krótką pozycję na parze walutowej USD/PLN (odpowiednio dopasowaną do wielkości dokonywanej transakcji), dzięki której to w przypadku aprecjacji złotego względem dolara przedsiębiorca choć straci bezpośrednio na wymianie, to strata ta zostanie zrekompensowana zyskiem wynikającym z otworzenia krótkiej pozycji na USD/PLN. Ewentualna deprecjacja złotego względem dolara spowoduje zysk eksportera na transakcji, jednak zysk ten zostanie przeznaczony na sfinansowanie straty na sprzedanym kontrakcie terminowym na parę walutową USD/PLN. Należy pamiętać, że choć strategie hedgingowe mogą skutecznie bronić przedsiębiorców przed wahaniami kursów walutowych, to ich zastosowanie wymaga opłacenia licznych prowizji oraz opłat, które również mogą przyczynić się do pomniejszenia osiąganych zysków lub powiększenia generowanej straty.

Artykuł okazał się pomocny?

Bądź więc na bieżąco z najnowszymi publikacjami na stronie i "polajkuj" Inwestycje Giełdowe na facebooku!

Write a comment

Comments: 0