Dywersyfikacja portfela inwestycyjnego

     Dowiedz się czym jest i jak dużą rolę w procesie inwestycji giełdowych odgrywa dywersyfikacja portfela inwestycyjnego. Dodatkowo, niniejszy artykuł pomoże Ci zrozumieć jakie niebezpieczeństwa wiążą się z brakiem - lub nadmierną dywersyfikacją Twojego portfela.

    Czym jest dywersyfikacja? - Dywersyfikacja portfela inwestycyjnego polega na doborze różnego rodzaju instrumentów finansowych do portfela. Przy czym nie chodzi tutaj jedynie o ich podział na akcje, obligacje i instrumenty pochodne - lecz także na zakupie jednego instrumentu finansowego (np. akcji) różnych przedsiębiorstw. Proces ten ma na celu ograniczenie ryzyka inwestycyjnego. Z dywersyfikacją wiąże się pospolite powiedzenie "Nie wkładaj wszystkich jaj do jednego koszyka" - przy czym synonimem jaj jest w tym wypadku kapitał.

 

   Każdy portfel inwestycyjny, powinien być zdywersyfikowany przede wszystkim ze względu na różnorodność przedsiębiorstw, których akcje posiadamy. Jest tak dlatego, że posiadanie akcji tylko jednej spółki za całość kapitału wiąże się  dużym ryzykiem, przede wszystkim związanym ze stratą lub zamrożeniem swojego kapitału (np. przez bankructwo owej spółki). W literaturze przedmiotu możemy spotkać wiele propozycji dywersyfikowania swojego portfela - jest to jednak zależne od preferencji poszczególnego inwestora. Osobiście preferuję zasadę, zgodnie z którą inwestor powinien posiadać 8-12 udziałów różnych spółek w portfelu inwestycyjnym. Taki podział portfela pozwala skutecznie ograniczyć ryzyko inwestycyjne, zachowując przy tym szanse osiągnięcia ponadprzeciętnych zysków.

      Innym rodzajem dywersyfikacji portfela inwestycyjnego jest dywersyfikacja ze względu na sektor działalności przedsiębiorstw. Uważa się, że inwestor nie powinien inwestować całego kapitału w spółki z jednej branży (np. telekomunikacja, budownictwo, transport).  Jest tak dlatego, że w przypadku kryzysu, który dotknie właśnie ten sektor inwestor naraża się na ogromną stratę - niezależnie od tego, jak dobre były owe przedsiębiorstwa.

     Kolejnym rodzajem dywersyfikacji jest dywersyfikacja międzynarodowa, zgodnie z którą inwestor nie powinien ograniczać się do zakupu instrumentów finansowych wyłącznie w jednym kraju. Wiąże się to z sytuacją makrootoczenia panującą w kraju. Sytuacja ta jest silnie skorelowana z głównymi indeksami giełdowymi w kraju, które często nazywane są "barometrami gospodarczymi". Tak więc aby uniknąć słabej koniunktury na rynku krajowym, która determinuje powszechne spadki cen papierów wartościowych, inwestor powinien posiadać udziały przedsiębiorstw z różnych krajów.

     Powszechnie wykorzystywaną miarą dywersyfikacji jest współczynnik korelacji, który dokładnie scharakteryzowany został tutaj. Wg. Markowitza Inwestor chcący skutecznie zdywersyfikować swój portfel inwestycyjny powinien wybierać akcje tych spółek, których stopy zwrotu są ze sobą jak najmniej skorelowane. Na przykład, jeśli chcemy zakupić dwa pakiety akcji spółek ABC oraz XYZ, powinniśmy zdobyć dane przedstawiające ich historyczne stopy zwrotu, a następnie obliczyć współczynnik korelacji. Im niższy będzie ten współczynnik, tym skuteczniejsza będzie owa dywersyfikacja. Jeśli wynik korelacji będzie bliski jedności, inwestor powinien unikać zakupu akcji obu tych przedsiębiorstw i zdecydować się na zakup tylko jednego pakietu, gdyż są one ze sobą bardzo powiązane - przez co spadek ceny jednej z nich będzie wiązał się ze spadkiem drugiej.

Inwestowanie bez dywersyfikacji portfela 

     Wyobraź sobie, że masz do dyspozycji 100 tys zł. Chcąc zakupić za tą kwotę akcje, nie stosując się do zasad dywersyfikacji portfela, inwestor za całość mógłby nabyć udziały w jednej spółce. Należy przy tym zauważyć, że gdyby owa spółka przestała się rozwijać a cena jej akcji na przełomie kilku lat zostałaby niezmienna, to inwestor "zamroziłby" cały swój kapitał. Co gorsza - w przypadku problemów finansowych, których następstwem może być bankructwo firmy, inwestor mógłby stracić 100% swojego kapitału.

 

Inwestowanie z optymalnie zdywersyfikowanym portfelem 

     Załóżmy, że inny inwestor, który również ma do dyspozycji 100 tys. zł, postanowił ograniczyć ryzyko inwestycyjne i zdywersyfikować swój portfel inwestycyjny. W tym celu nabył on akcje 10 różnych spółek, znajdujących się w zupełnie innych branżach. Udział każdej ze spółek wynosi 10% (10 tys. zł). Oczywiście wybór każdej z tej spółek został dokładnie przemyślany, poprzedzony wnikliwą analizą. Szansa, że żadna z tych spółek nie wzrośnie jest więc dziesięciokrotnie mniejsza niż w poprzednikiem przypadku. Dodatkowo, aby inwestor tak jak poprzedni stracił 100% zainwestowanego kapitału, wszystkie 10 prężnie prosperujących spółek musiałoby zbankrutować - szanse na to są więc bliskie zeru. Gdyby natomiast jedna z nich upadła, inwestor straciłby jedynie 10% swojego kapitału, a stratę tą mógłby zrekompensować zysk z pozostałych 9 inwestycji.

 

Nadmierna dywersyfikacja portfela inwestycyjnego 

     Zakładamy, że inwestor posiadający 100 tys. zł postanowił maksymalnie zdywersyfikować swój portfel inwestycyjny, kupując udziały w 100 różnych przedsiębiorstwach, a każdy pakiet akcji jest równy 1% łącznego kapitału. Chociaż w przypadku bankructwa jednej spółki inwestor może stracić co najwyżej 1% swojego majątku, a upadek wszystkich 100 przedsiębiorstw jest praktycznie niemożliwy, to szansa na osiągnięcie ponadprzeciętnych zysków jest również mocno ograniczona. Przede wszystkim, wynika to z faktu, że inwestor indywidualny nie jest w stanie dokładnie przeanalizować i na bieżąco obserwować stu różnych przedsiębiorstw - inwestycje w te spółki, mogą więc być nieprzemyślane co ogranicza ich potencjał wzrostowy. W dodatku, gdyby któraś ze spółek dwukrotnie zyskała na wartości, to procentowy zysk inwestora wyniósłby zaledwie 1%. Jak widzisz, w tym przypadku szansa na wysokie zyski jest bardzo ograniczona.

     Podsumowując, metody dywersyfikacji portfela inwestycyjnego są indywidualną kwestią każdego inwestora. Inwestor giełdowy, dążący do minimalizacji ryzyka inwestycyjnego będzie posiadał jak najwięcej rodzajów instrumentów finansowych w swoim portfelu, proporcjonalnie odwrotnie będzie zachowywał się inwestor nie stroniący od ryzyka. Ważne jest jednak aby pamiętać, że niezależnie od naszych preferencji inwestycyjnych, powinniśmy choć w minimalnym zakresie dywersyfikować swój portfel inwestycyjny, stosując się do starego znanego przysłowia "Nie wsadzaj wszystkich jaj do jednego koszyka".

Write a comment

Comments: 0