Charakterystyka wybranych instrumentów finansowych

       Artykuł o instrumentach finansowych poświęcony został szczególnie początkującym inwestorom i osobom zainteresowanym rynkiem finansowym. Omówione zostaną trzy podstawowe instrumenty finansowe, do których zaliczyć możemy akcje, obligacje oraz bardziej złożone instrumenty pochodne. Po, ich krótkiej charakterystyce przejdę do zdefiniowania ryzyka, którym obarczony jest każdy instrument finansowy. Poziom ryzyka wynikający z inwestycji w obligacje, akcje oraz instrumenty pochodny zaprezentowany zostanie na prostej osi. 

Znajomość instrumentów finansowych, jest niezbędna dla wszystkich, którzy w przyszłości planują inwestować swój kapitał na Giełdzie Papierów Wartościowych

1) Akcje, są instrumentami emitowanymi przez spółki akcyjne. Celem każdego inwestora handlującego tego typu instrumentami udziałowymi będzie oczywiście zakup akcji po niskiej cenie i sprzedaż po cenie wysokiej aby osiągnąć korzyść majątkową. Akcjonariusz poprzez zakup akcji staje się współwłaścicielem firmy, a oprócz tego otrzymuje również kilka innych praw - w tym prawo do dywidendy, czyli prawo do udziału w zyskach przedsiębiorstwa z lat poprzednich. Warto przy tym pamiętać, że nie każda spółka chętnie dzieli się swoim zyskiem i wypłaca go akcjonariuszom w formie dywidend. Dlatego też, przed nabyciem tego instrumentu finansowego warto na podstawie historycznych danych ocenić czy w poprzednich latach spółka regularnie wypłacała swoim akcjonariuszom dywidendy. Akcje możemy podzielić na akcje zwyczajne oraz uprzywilejowane, które nie podlegają publicznemu obrotowi na Giełdzie Papierów Wartościowych.

 

2) Obligacje, są to papiery wartościowe, których emisja polega na zaoferowaniu inwestorom z rynku kapitałowego kupna cząstek długu. Instytucja emitująca obligacje zobowiązuje się jednak do spłaty pożyczki - czyli odkupienia od nas obligacji. Ten rodzaj instrumentów finansowych stanowi dla przedsiębiorstw tańsze źródło finansowania kapitałem obcym. Dla przykładu, Kredyt bankowy długoterminowy może kosztować spółkę nawet 10% rocznie, z tego względu może postanowić ona wyemitować obligację, z których wypłaci 6% zysku swoim obligatariuszom. Tym samym, spółka zyska tańsze źródło kapitału a inwestor 6% stopy stałego dochodu. Innymi słowo można powiedzieć, że inwestor "przejmuje" rolę banku, udzielając firmie pożyczki w zamian za przyszłe korzyści. Wyróżnia się trzech głównych emitentów obligacji:

   - Skarb Państwa

   - Jednostki Samorządu Terytorialnego

   - Przedsiębiorstwa

Podział ten jest zarazem podziałem ze względu na bezpieczeństwo inwestycji. Tzn. Skarb Państwa cechuje się najmniejszym poziomem ryzyka - w teorii zakup obligacji Skarbu Państwa uważa się za całkowicie bezpieczny. największym ryzykiem pośród obligacji obarczone są natomiast obligacje przedsiębiorstwa.

 

3) Instrumenty pochodne, są one zdecydowanie najbardziej skomplikowanymi ze wszystkich instrumentów finansowych. Jednak pomimo tego, z upływem czasu cieszą się coraz to większym zainteresowaniem inwestorów. W praktyce najczęściej stosowanymi instrumentami pochodnymi są kontrakty terminowe oraz opcję, o których nieco więcej przeczytać możecie tutaj: Instrumenty pochodne. Cechą charakterystyczną dla obu tych instrumentów pochodnych jest fakt, że ich nabycie wiąże się z inwestycją środków o znacznie niższej wartości niż kwota minimalna, co umożliwia stosowanie dźwigni finansowej. To znaczy, że inwestor może nabyć kontrakt terminowy o wartości 10 000 zł, realnie inwestując jedynie 1000 zł (przy wymaganym depozycie 10%). Nie trudno się więc domyśleć, że instrumenty pochodne mogą przyczynić się do osiągania ponadprzeciętnych zysków, ale i olbrzymich strat. Z tego właśnie względu raczej odradza się korzystanie z kontraktów terminowych czy też opcji początkującym inwestorom. Ważne jest, że instrumenty pochodne nie są wykorzystywane wyłącznie w celach spekulacyjnych. Są one również narzędziem służącym do zabezpieczania swojego portfela inwestycyjnego - o czym więcej dowiedzieć możecie się z tego artykułu: Zastosowanie instrumentów finansowych do zabezpieczania portfela inwestycyjnego.

 

4. Ryzyko wynikające z inwestycji w poszczególne instrumenty finansowe. 

Nietrudno było zauważyć, ze wszystkie rodzaje instrumentów finansowych cechują się inną stopą ryzyka. Za najbezpieczniejsze instrumenty uważa się obligacje Skarbu Państwa, które w teorii nie są obarczone zadnym ryzykiem - z tego względu ten typ obligacji jest bezpieczniejszą formą lokowania gotówki niż konta oszczędnościowe czy lokaty bankowe.

Nieco większym ryzykiem cechują się obligacje korporacyjne, emitowane przez wybrane przedsiębiorstwa. Są one jednak bezpieczniejszą formą inwestowania niż akcje, ponieważ w sytuacji, w której spółka akcyjna zgłasza upadłość, jest ona zmuszona najpierw spłacić swoich wierzycieli - czyli obligatariuszy, dopiero pozostały po spłacie majątek zostaje podzielona pomiędzy akcjonariuszami, będącymi jednocześnie współwłaścicielami przedsiębiorstwa. Najbardziej ryzykowną formą inwestycji na rynku finansową są zdecydowanie instrumenty pochodne. W celach spekulacyjnych, z wykorzystaniem dźwigni finansowej mogą przyczynić się do osiągania dużych zysków a także ogromnych strat.

 

5. Podsumowanie 

Struktura instrumentów finansowych, które znajdują się w naszym portfelu inwestycyjnym jest przede wszystkim zdeterminowana naszą tolerancją do ryzyka. Inwestorzy stroniący od ryzyka większą część swojego kapitału przeznaczą na obligacje. Osoby z tendencją do ryzyka zapewne preferować będą inwestycje w akcje, a nawet w instrumenty pochodne. Warto jednak pamiętać, że idealnie zdywersyfikowany portfel inwestycyjny powinien zawierać w sobie wszystkie rodzaje papierów wartościowych, czyli zarówno akcje jak i obligacje. Benjamin Graham uważany za ojca analizy fundamentalnej, stosował dwa kryteria związane z rodzajem inwestorów. Inwestorzy defensywni - posiadający 70% obligacji oraz 30% akcji w swoim portfelu inwestycyjnym oraz inwestorzy agresywni posiadający 70% akcji i tylko 30% obligacji.

Write a comment

Comments: 2
  • #1

    Marek (Thursday, 22 May 2014 11:17)

    Świetny artykuł, fajne podsumowanie dla mało ogarniających rynki finansowe ;)

  • #2

    scorpio (Friday, 17 October 2014 14:52)

    przynajmniej wiem już co to obligacje ;) dobrze wytłumaczone. dzięki