Analiza zadłużenia

 Analiza zadłużenia jest bardzo częstym obiektem zainteresowań akcjonariuszy spółki, gdyż w pewnym stopniu determinuje bezpieczeństwo działalności danego przedsiębiorstwa. W tej publikacji pokaże wam podstawowe wskaźniki zadłużenia, które powinien znać każdy inwestor korzystający z analizy finansowe

Analizę zadłużenia możemy podzielić na dwie kategorię. Pierwszą z nich jest analiza struktury zadłużenia, zajmująca się określeniem poszczególnych kapitałów obcych w strukturze aktywów przedsiębiorstwa. Druga kategoria to analiza zdolności obsługi długu, wykorzystywana bardzo często do oceny zdolności kredytowej firmy przez banki i inne instytucje finansowe. Spółka, której zysk nie jest w stanie pokryć samych odsetek od zaciągniętych kredytów osiągnie bardzo słabą oceną pod względem zdolności kredytowej, przez co bank niechętnie udzieli jej kredytu, a jeśli nawet – to po względnie wysokim oprocentowaniu, które może być dla niego swoistego rodzajem premią za ryzyko.

Wskaźnik 1 - Poziom ogólnego zadłużenia

Wyznaczenie ogólnego poziomu zadłużenia przedsiębiorstwa w postaci procentowej nie jest wymagającym zadaniem. Wzór do obliczenia tego typu wskaźnika wygląda następująco: zobowiązania ogółem/ aktywa ogółem. Wynik wskaźnika np. na poziomie 60% sygnalizuje, że aktywa spółki są w 60% finansowane kapitałami obcymi. Innymi słowy jest ona zadłużona w 60%. Dużo bardziej wymagającym zadaniem jest interpretacja tego wskaźnika. Większość inwestorów nabywa udziały spółek z jak najmniejszym poziomem zadłużenia, co świadczy o dużej samodzielności przedsiębiorstwa. Jednakże Wg. Prof W. Gabrusewicza poziom zadłużenia ogółem pozinien mieścić się w przedziale 0,57-0,67, gdyż są to idealne warunki do powstawanie efektu "dźwigni finansowej". Dźwignia finansowa to inaczej wydźwiganie zysków przedsiębiorstwa przy użyciu kapitałów obcych. zachodzi wtedy, gdy zysk wygenerowany dzięki kapitałowi obcemu przewyższa odsetki od zaciągniętych kredytów. Z efektem dźwigni finansowej spotykają się również inwestorzy, którzy posługują się kontraktami terminowymi. Inwestując jedynie 2 000 zł, mogą operować kontraktem o realnej wartości nawet 20 000zł, stosunek dźwigni finansowej w tym wypadku do 10:1.

 

Wskaźnik 2 - Poziom zadłużenia długoterminowego

Po określeniu zadłużenia ogółem, warto obliczyć wskaźnik zadłużenia długoterminowego w przedsiębiorstwie. Czyli takiego, którego spłata trwa dłużej niż 1 rok. wzór wygląda następująco: zobowiązania długoterminowe/ aktywa ogółem.Wg. wielu źródeł wskaźnik ten powinien być jak najbardziej zbliżony do poziomu zadłużenia ogółem, gdyż zadłużenie długoterminowe jest "bezpieczniejszym" rodzajem zadłużenia, i jego wzrost nie determinuje obniżenia się płynności finansowej przedsiębiorstwa - co ma miejsce przy wzroście zadłużenia krótkoterminowego. Warto jednak zdać sobie sprawę z tego, że zadłużenie długoterminowe jest zazwyczaj dużo droższym źródłem finansowania niżeli zobowiązania krótkoterminowe (kredyty handlowe czy kupieckie). Ograniczenie ryzyka może wiec wiązać się z pozyskiwaniem droższego źródła finansowania.

 

Wskaźnik 3 - wskaźnik przekładni kapitałowej

Wzrór ten chociaż również opisuje jedynie strukture zadłużenia to zapisany jest w innej formie. Tak więc jest to stosunek kapitału własnego względem zobowiązań ogółem: kapitał własny/ zobowiązania ogółem. Wskaźnik obrazuje nam ile razy kapitał własny jest większy od całkowitych zobowiązań przedsiębiorstwa. Tak więc przy 50% zadłużenia wartość wskaźnika przyjmie wartość równą jedności itp.

 

Wskaźniki 4 - Spłata zadłużenia w latach

Wskaźnik ten opisuje w jakim okresie (wyrażany w latach) przy obecnie osiąganym zysku netto, przedsiębiorstwo bedzie w stanie spłacić wszystkie swoje zobowiązania. Wzór jest następujący: Zobowiązania ogółem/ Zysk netto. Niektórzy analityce do zysku netto dodają również niematerialne koszty związane z amortyzacją środków trwałych, a od zobowiązań ogółem odejmują środki pieniężne oraz krótkoterminowe papiery wartościowe, które mogą być spieniężone w krótkim okresie czasu. Jest to wskaźnik, którym lubię posługiwać się w praktyce, gdyż jest on bardzo często pomijany w literaturze - a stanowi ciekawe odniesienie zobowiązań do zysku netto. Bardzo dobry wynik osiąga przedsiębiorstwo, którego zadłużenie jest możliwe do spłacenie w przeciągu najbliższych 5 lat osiąganym zyskiem netto. Za normę uznaje się okres do 10 lat, natomiast powyżej tego czasu wynik przedsiębiorstwa określamy jako słaby.

 

Wskaźnik 5 - Wskaźnik pokrycia obsługi długu I

Pierwszy wskaźnik pokrycia obsługi długu iformuje nas ile razy zysk brutto przewyższa roczne spłaty kredytu i odsetki z tym związane. Wzór to: (Zysk brutto+ odsetki)/(rata kapitałowa + odsetki), dlaczego odsetki od kredytu umieszczone są również w liczniku wzoru? otóż wiąże się to z pojęciem występowania efektu tarczy podatkowej, dzięki której przedsiębiorstwo wszystkie odsetki i prowizje związane z kredytami może uznać jako koszty, zmniejszając tym samym podstawę swojego opodatkowania. Wartość wskaźnika powinna zdecydowanie przekraczać jedność. Natomiast Bank Światowy za minimum przyjmuje waartość 2,5. 

 

Wskaźnik 6 - Wskaźnik pokrycia obsługi długu II

Jest to pewna odmiana wskaźnika pokrycia obsługi długu I, gdzie zamiast zysku brutto analityk posługuje się zyskiem netto a odsetki od kredytu nie są dodawane do licznika wzoru, wygląda to następująco: zysk netto/ (raty kapitałowe + odsetki). Wartość tak opisanego wskaźnika powinna przyjmować wartości wyższe od jedności. 

 

Wskaźnik 7 - Wskaźnik pokrycia zobowiązań odsetkowych

Opisuje on ile razy zysk brutto (lub netto w zależności od preferencji analityka) przewyższa należne odsetki od kredytów i usług. Przy wykrozystaniu zysku brutto w liczniku wzoru będzie wyglądać on tak: (zysk brutto + odsetki)/ odsetki. Chociaż ciężko jest odnaleźć dokładną zalecaną wartość tego wskaźnika, to porządany będzie jak najwyższy jego poziom.

 

Wskaźnik 8 - Wskaźnik pokrycia obsługi kredytu z cash flow 

Wskaźnik ten uważany jest m.in przez M. Sierpińską za najbardziej praktyczny i istotny opis przy ocenie zdolności kredytowej danej firmy. Wzór to: (zysk netto + amortyzacja)/(rata kredytu + odsetki). Warto zapamiętać, że optymalna wartoś tego wskaźnika, powinna być wyższa niż 1,5 - sugerować to będzie, że projekt, na który przedsiebiorstwo chce pozyskać fundusze nie będzie projektem o podwyższonym ryzyku, co może skutkować niższym wymaganym poziomem oprocentowania.

 

 

PODSUMOWANIE

Analiza zadłużenia przedsiębiorstwa, zarówno pod względem jego struktury jak i obsługi pokrycia długu, wymagać będzie od analityka praktycznej wiedzy przy interpretacji otrzymanych wyników. Dla osób uczących się dokonywać analizy przedsiębiorstwa pod tym względem poniżej zamieszczam listę wzorów z wskaźnikami odniesienia, które mogą zostać w praktyce użyte do analizy wybranej spółki akcyjnej.

analiza zadłużenia wzory

Write a comment

Comments: 1
  • #1

    Boss (Wednesday, 16 April 2014 11:48)

    Mniej szukania do projektu :D - dobra sprawa z gotową listą wzorków, dzięki :)