Analiza sytuacyjna

        Analiza sytuacyjna spółki uważana jest za jedną z trudniejszych do przeprowadzenia ze względu na korzystanie w większości przypadków z danych jakościowych, kosztem danych ilościowych wykorzystywanych m.in. w analizie finansowej przedsiębiorstwa...

         Uważa się, że analiza sytuacyjna składa się z kilku podstawowych obszarów, które to w niniejszej publikacji postaram się dokładnie a zarazem zrozumiale scharakteryzować, by samodzielne przeprowadzenie analizy sytuacyjnej spółki nie stanowiło dla osoby czytającej większego problemu w przyszłości.

- Analiza specyfiki produktu, która skupia się na charakterystyce produktów i usług wytwarzanych przez badane przedsiębiorstwo. Na tym etapie analityk musi określić np. zróżnicowanie danego produktu, możliwość pojawienia się jego substytutu, wiek produktu oraz jego zależność od czynnika losowego. W tym obszarze analizy sytuacyjnej warto dokładniej przyjrzeć się temu, na jakim etapie znajduje się obecnie cykl życia danego produktu.

cykl życia produktu

         Jak nietrudno się domyśleć pierwsze trzy etapy uważane są za pożądane przy analizie specyfiki danego produktu. Dodatkowo produkty i usługi danego przedsiębiorstwa oceniamy negatywnie jeżeli istnieje wiele możliwości stworzenia produktów substytucyjnych - czyt. zamiennych. Pozytywną stroną produktów przedsiębiorstwa będzie ich dywersyfikacja - to znaczy, im więcej rodzajów produktów i usług wytwarza dana spółka, tym lepiej dla potencjalnego inwestora, gdyż ogranicza to ryzyko "nieprzyjęcia" się produktów na rynku zbytu. Oczywiście nawet idealnie zdywersyfikowana działalność spółki nie gwarantuje takiego stanu rzeczy, jednakże nieprzyjęcie się jednego produktu w przypadku przedsiębiorstwa, które produkuje 50 innych jest mniej bolesne niżeli w przypadku nieprzyjęcia się tożsamego produktu na rynku w przypadku spółki produkującej jedynie 2 produkty/usługi.

- Specyfika rynku, uważana również jako część analizy sytuacyjnej. obejmuje swoim zakresem takie zagadnienia jak bariery wejścia i wyjścia na rynek, wielkość spółki na rynku oraz konkurencje. Wszystkie z powyższych zagadnień zostały dokładnie omówione przy analizie sektorowej przedsiębiorstwa - zachęcam do zapoznania się z artykułem !

- Dostawcy i odbiorcy na rynku - Ten zakres również został dokładnie sprecyzowany przy temacie dotyczącym analizy sektorowej. Dodam jedynie, że ważne jest określenie jak duża jest paleta odbiorców i dostawców analizowanej spółki w celu ograniczenia ryzyka uzależnienia się od wyłącznie 1 dostawcy lub odbiorcy, który będzie mógł wykorzystać ten fakt narzucając przedsiębiorstwu swoje warunki dalszej współpracy, które będzie trzeba zaakceptować bez względu na ewentualne koszty aby utrzymać się na rynku.

- Otoczenia rynku zagranicznego, Choć ten obszar może wydawać się odpowiedni dla analizy makrootoczenia to powinniśmy rozpatrzyć go na tym właśnie etapie analizy fundamentalnej przedsiębiorstwa. Najważniejszymi elementami tej analizy są m.in: specyfika krajów uznawanych za partnerów handlowych danego przedsiębiorstwa i kurs walutowy. Jako specyfikę krajów, do których analizowana spółka importuje lub eksportuje swoje produkty uznaje się jej ogólną sytuację gospodarczą, do której to określenia wykorzystać powinniśmy analizę makrootoczenia. Ważne jest bowiem aby wszyscy partnerzy zagraniczni badanego przedsiębiorstwa cechowali się dobrą sytuacją pod względem ekonomicznym, gdyż pogorszenie się sytuacji każdego z nich rzutuje negatywnie na działalność analizowanego przedsiębiorstwa. 

          Analiza kursu walutowego ma również istotny wpływ na działalność przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy duża część handlu odbywa się na arenie międzynarodowej. W ramach przypomnienia podstawowych zależności dodam tylko, że prognozowany wzrost wartości waluty krajowej będzie pozytywnie oddziaływać na krajowych importerów a negatywnie na krajowych eksporterów. Analogicznie osłabienie waluty krajowej względem waluty partnera handlowego będzie korzystne dla Polskiego eksportera oraz niekorzystne do importera.

- Technologia wykorzystywana przez przedsiębiorstwo, oczywiste jest, że im dane przedsiębiorstwo jest lepiej wyposażone w nowoczesne czynniki produkcji, tym lepiej wpływa to na jej funkcjonowanie. Ważne jest przy tym, że najnowsze technologie wykorzystywane w danym obszarze silnie wiążą się ze zwiększonym ryzykiem spółki.

- Zasoby ludzkie, czyli jeden z najtrudniejszych do zbadania elementów analizy sytuacyjnej spółki. Analizując zasoby ludzkie należy zwrócić szczególną uwagę na kwalifikację i doświadczenie kadry zarządzającej oraz osób zatrudnionych na stanowiskach podrzędnych. Zadanie te jest tym trudniejsze im większe jest analizowane przedsiębiorstwo i im więcej pracowników zatrudnia. Dodatkowo analityk powinien dogłębnie przyjrzeć się związkom zawodowym, których to rozwój stanowi negatywny element oceny przedsiębiorstwa oraz polityce spółki w zakresie motywowania i wynagradzania swoich pracowników. Zaleca się przy tym wyliczenie średniego wynagrodzenia pracowników i zestawienia go z średnim wynagrodzeniem pracowników w analizowanej branży - przy czym średnie wynagrodzenie 1 pracownika obliczamy jako stosunek kosztów świadczeń wynagrodzeń pracowników do liczby tychże pracowników.

- Strategie przedsiębiorstwa Zdecydowanie najbardziej subiektywny obszar analizy sytuacyjnej wymagający sporej wiedzy badacza. Aby pomyślnie przeanalizować strategie przedsiębiorstwa powinno się wyszczególnić jego cele strategiczne, oraz cele operacyjne (które to są częścią składową celów strategicznych) a następnie dokonać subiektywnej oceny tychże planów, szacując prawdopodobieństwo ich realizacji w przyszłości i wpływu jaki przyniosą przedsiębiorstwu w przypadku ich zrealizowania.

 

Jak przeprowadzić analizę sytuacyjną spółki w praktyce ?

             Służą temu dwie podstawowe strategie - używane również jako podsumowanie całościowej analizy sytuacyjnej spółki. Pierwszą z nich jest stosowana również w analizie sektorowej analiza SWOT. Analiza ta opiera się na wypisaniu wszystkich silnych oraz słabych stron przedsiębiorstwa, a także ich szans i zagrożeń. Arkusz wykorzystywany do przeprowadzenia analizy SWOT wyglądać może następująco:

analiza swot

         Kolejną strategią wykorzystywaną głównie przy ocenie produktów i usług przedsiębiorstwa jest macierz BCG, która uznawana jest za metodę portfelową zaproponowaną opracowaną przez Boston Consulting Group. Macierz ta opiera się na 4 podstawowych obszarach, do których należą:

-Dojne krowy , czyli produkty i usługi odpowiedzialne za główne źródło finansowania przedsiębiorstwa, jego działalności inwestycyjnej oraz tzw. "Gwiazd"

- Gwiazdy, charakteryzujące się wysoką rentownością oraz szybkim wzrostem na rynku. Uznawane są one za produkty najbardziej przebojowe w otoczeniu. Wymagają one jednak źródła stałego finansowania ze względu na nieregularność swoich dochodów.

- Znaki zapytania, czyli jak sama nazwa wskazuje największa niewiadoma spośród wszystkich produktów lub usług wytwarzanych przez badaną spółkę. jego cechą charakterystyczną jest nieprzewidywalność i wymagane wysokie źródła finansowania. Znaki zapytania w najbliższej przyszłości mogą przeobrazić się w gwiazdy, lub zostać całkowicie odrzucone przez rynek.

- Psy, czyli produkty i usługi przynoszące przedsiębiorstwu znikome przychody bez żadnych perspektyw rozwoju - często są to towary odrzucone przez rynek. Psy są jedynie źródłem generowania kosztów - dlatego należy dążyć do zmniejszania ich udziału w strukturze produktów przedsiębiorstwa.

macierz bcg

Przy czym B. Nogalski jako wzorcową strukturę produktów uważa:

 - dojne krowy 40-50% (jako podstawowe źródło finansowania spółki)

- gwiazdy 30 % 

- psy 10-20%

- znaki zapytania 10% (ich więksy udział przyczynia się do zwiększenia ryzyka działalności przedsiębiorstwa)

Write a comment

Comments: 0