Analiza makrootoczenia

Aby sprawnie przejść przez kluczowy etap analizy fundamentalnej, którym jest własnie analiza makrootoczenia, postanowiłem podzielić niniejszy artykuł na 5 części:

1) Czym jest makrootoczenie ?

2) Dlaczego analiza makrootoczenia jest ważna przy analizie spółki ?

3) Wskaźniki makrootoczenia - z jakich danych korzystać przy analizie makrootoczenia i jak te dane       interpretować ? 

4) Skąd pozyskiwać dane do analizy makrootoczenia? 

5) Polityka a makrootoczenie - wpływ ustroju gospodarczego na funkcjonowanie przedsiębiorstw.

Czym jest analiza makrootoczenia?

Makrootoczeniem nazywamy często otoczenie zewnętrzne analizowanego przedsiębiorstwa. Zaliczyć tutaj możemy m.in. otoczenie ekonomiczne, otoczenie prawno-polityczne itp. Ważne jest, że pojedyńcze przedsiębiorstwo nie ma wpływu na rozwój sytuacji makroekonomicznej, może się do niej jedynie dostosowywać. Najczęściej za makrootoczenie danej spółki przyjmujemy kraj, w której przyszło jej funkcjonować. Pamiętajmy jednak, że równie dobrze do tego otoczenia możemy zaliczyć sytuację na arenie międzynarodowej - o ile zakres działalności spółki przekracza granicę jednego kraju.

Dlaczego analiza makrootoczenia jest tak ważna dla przedsiębiorstwa?

Jak wspomniałem już wcześniej dane przedsiębiorstwo nie może wpłynąć na zmiany w makrootoczeniu, tak jak robi to np. ze swoją sytuacją finansową. Zewnętrzne otoczenie spółki kształtuje się więc w sposób niezależny, a przedsiębiorstwo musi się do niego dostosowywać. Warunki ekonomiczne, polityczne, technologiczne czy nawet prawne odgrywają bardzo istotną rolę w życiu każdego przedsiębiorstwa. Na przykład kraj, który szybko i prężnie się rozwija będzie przyciągał do siebie nowych inwestorów, którzy zechcą zalokować tu swój kapitał, czy to w formie zakładania nowych przedsiębiorstw, czy też zakupu nieruchomości, to natomiast tylko przyśpieszy proces rozwoju, stwarzając przedsiębiorstwu lepsze warunki do prosperowania. Bogatszy kraj, to bagatsi obywatele a im bogatsi Ci obywatele są, tym więcej dobór i usług mogą zakupić od działających na rynku firm. Podobnie wygląda sytuacja z analizą otoczenia prawnego i politycznego, ze względu jednak na dużą kontrowersję związaną z zagadnieniami politycznymi, ustroje gospodarze zostaną scharakteryzowane w końcowym zagadnieniu publikacji.

Wskaźniki makroekonomiczne

Istnieje wiele danych, tzw. wskaźników makroekonomicznych, które możemy z powodzeniem zastosować przy wymiernej - ilościowej analizie makrootoczenia. Najważniejsze z nich postaram się wymienić i po krótce opisać. Pod koniec prezentacji dodam również plik arkusza kalkulacyjnego, w którym zamieszczę wybrane dane makroekonomiczny, mogące posłużyć do praktycznego analizowania otoczenia danego przedsiębiorstwa.

1) PKB (produktu krajowego brutto), będącym wartością zaagregowanych przez kraj dóbr i usług finalnych w określonym czasie przy czym najczęściej jest to jeden rok. Wskaźnik PKB jest silnie skorelowany z sytuacją gospodarki krajowej, tak więc jego wzrost będzie pozytywnym sygnałem dla inwestorów na rynku krajowym, natomiast spadek powinien być czymś w rodzaju sygnału ostrzegawczego. Ciekawą alternatywą jest wskaźnik PKB per capita obrazujący wartość produktu krajowego brutto przypadającego na jednego mieszkańca.

2) Poziom inflacji - inflacja czyli wskaźnik wzrostu cen towarów i usług, nazywany inaczej spadkiem wartości pieniądza, jest bardzo ważnym elementem, zarówno dla przedsiębiorstw funkcjonujących na rynku jak i dla inwestorów. Oczywiście pozytywnym sygnałem będzie spadek inflacji w stosunku do poprzedniego analizowanego okresu. Wysoki poziom inflacji negatywnie wpływa na wszystkich oszczędzających, gdyż  "zjada" część ich gotówki. Jest również nagatywnym zjawiskiem dla banków i innych instytucji finansowych gdyż raty płatności, będące spłatą zobowiązań i pożyczek dla banków będą dyskontowane (pomniejszane) własnie o wartość inflacji. Inflacja trzymana w ryzach na poziomie pełzającym (do 5%) może pobudzać gospodarkę i zachęcać do inwestowania kapitału. Jej przeciwieństwem jest deflacja, czyli wzrost wartości pieniądza.

3) Stopa bezrobocia - czym bezrobocie jest wie chyba każdy (stosunek liczby niepracujących a zdolnych do pracy do wszystkich osób w wieku produkcyjnym zdolnym do pracy) . Jednak czy bezrobocie ma istotny wpływ na nasze inwestycje? Zdecydowanie tak! Większy współczynnik bezrobocia sugeruje, że większa część populacji nie pracuje, co za tym idzie nie zarabia pieniędzy. Im mniej osób pracuje, tym mniej ogół społeczeństwa może pozwolić sobie na zakup dobra lub usługu wyprodukowanej przez dane przedsiębiorstwo. Z tego względu pozytywnie oceniamy spadek stopy bezrobocia, negatywnie natomiast jej wzrost.

d) Zmiana stóp procentowych - stopy procentowe reguluje bank centralny. Mniejsza ich wartość (będąca pozytywnym sygnałem) sprawia, że lokowanie środków na lokatach bankowych czy też w obligacje skarbu państwa staje się mało opłacalna... większośc osób poszukuje więc alternatyw inwestowania, którymi często są rynki kapitałowe. jeśli więcej osób kupuje akcje zgodnie z prawem popytu ich cena rośnie, to natomiast przyczynia się do generowania zysków dla osób wcześniej będących w posiadaniu tychże walorów. Wyższe poziomy stóp procentowych sprawia, że społeczeństwo zaczna odkładać większą część swojego kapitału - przez co zmniejsza się wskaźnik inwestycji.

e) Stawki podatków - Tutaj sprawa wygląda bardzo prosto. Jeżeli podatki są mniejsze to przedsiębiorstwo mniejszą część swoich zysków musi oddać państwu. Przez to z kolei ten zysk, który został w posiadaniu spółki może zostać zainwestowany (przyczyniając się do rozwoju przedsiębiorstwa) lub wypłacony w formie dywidendy, bezpośrednio przyczyniając się do generowania zysku przez inwestorów.

       Oprócz wyżej wymienionych najważniejszych wg. mnie danych makroekonomicznych, inwestor może skupić się na analizie:

- długu publicznego

- bilansie płatniczym i handlowym

- deficycie budżetowym

- sytuacji prawej i politycznej w kraju

- poziomie średniego wynagrodzenia

- kurs walutowy <--- więcej o kursie walutowym

Skąd pozyskać dane do analizy makroekonomicznej

Serwisem prowadzącym wszelkie statystyki odnośnie sytuacji makroekonomicznej państwa jest GUS (Główny Urząd Statystyczny). Dane zamieszczane w GUSie są najbardziej wiarygodnymi oraz łatwymi do pozyskania danymi odnośnie sytuacji w kraju. Czy analiza makrootoczenia polega jedynie na spisaniu danych ze strony GUSu ?

Oczywiście, że nie ! - to tylko pierwszy jej etap. Najważniejsze we wszystkiego typu analizach jest właściwa interpretacja posiadanych już danych. Do analizy danych makroekonomicznych niezbędna może okazać się wiedza z zakresu ekonomii i gospodarki. Co natomiast z danymi odnośnie polityki ? - tych danych mamy akurat sporo w naszym otoczeniu. Można bieżąco śledzić wiadomości, czytać prasę, lub przeglądać godne zaufania portale informacyjne. Pamiętajmy jednak, aby samemu wyrabiać sobie opinie na dany pogląd. Nie pozwólmy by media mogły nami manipulować.

Wpływ ustroju gospodarczego na przedsiębiorstwa

Ten temat wydaje się być dość specyficzny i kontrowersyjny. Choć niektórzy uważają, że polityka nie ma wpływu na ich inwestycje to zapewniam, że nie jest to prawdą. Polityka w sposób pośredni oddziałowuje na gospodarkę. Pod tym względem przy analizie makrootoczenia ważne jest aby potrafić ocenić z jakim rodzajem władzy mamy do czynienia: z władzą konserwatywną czy liberalną gospodarczo (kwestie społeczne są w tym przypadku sprawą drugorzędną). Przy analizie otoczenia polityczego warto zwrócić jeszczę uwagę na wpływ polityków na podejmowanie decyzji gospodarczych oraz na znaczenie udziału związków zawodowych, których zwiększenie uznajemy jako negatywny sygnał przy analizie danej spółki akcyjnej. Aby obiektywnie podejść do wpływu sytuacji politycznej na inwestycję postanowiłem po krótcę scharakteryzować najważniejsze typy gospodarek ze względu na posiadanie czynników wytwórczych.

1) Gospodara rynkowa - Czyli gospodarka, w której własność czynników wytwórczych jest własnością prywatną. Np. dotycząca nurtu neoliberalistycznego.

2) Ustrój rozdzielczo - nakazowy - Specyficzna m.in. dla "komunizmu", czyli publizcnej własności czynników wytwórczych.

3) Gospodarka mieszana - Czyli połowiczna wartość prywatna oraz publiczna czynników wytwórczych. Przykładem może być system Państwa Opiekuńczego.

Wybrane dane makroekonomiczna
W arkuszu pierwszym prezentuje Państwu wybrane dane makroekonomicznej takie jak: inflacja, PKB, stopa bezrobocia, dług publiczny Polski w latach 1990-2012. Arkusz drugi obejmuje graficzną formę tychże danych.
Dane makroekonomiczne.xlsx
Microsoft Excel Table 20.7 KB

Write a comment

Comments: 1
  • #1

    Marcin (Monday, 20 April 2015 17:25)

    Ważną kwestią dla początkujących "inwestorów" oraz osób, które interesują się ekonomią jest uświadomienie sobie i zrozumienie różnic pomiędzy gospodarką rynkową, a wolnym rynkiem. Często w mediach używa się tych określeń zamiennie - błędnie.